pH waarde

De pH waarde geeft aan hoe zuur water is. Zuur water heeft een pH van onder de 7. Basisch water heeft een pH waarde van boven de 7. Inzicht in de pH-waarde van het vijverwater is van groot belang, omdat het ons iets vertelt over het CO2-gehalte in het water. Vijverwater heeft doorgaans een pH van ruim boven de 7. Als we de pH waarde willen meten, moeten we ook de KH-waarde weten, de carbonaathardheid. Als beide waarden bekend zijn kunnen we vrij nauwkeurig het CO2-gehalte per liter water aflezen. Voor een goede plantengroei is minimaal 5 mg CO2 per liter vijverwater nodig.

Bij een normale carbonaathardheid en voldoende CO2 zal de pH waarde van het vijverwater relatief laag zijn. Bij een zelfde KH maar onvoldoende CO2 is de pH waarde relatief hoog. Nu is het CO2-gehalte gedurende een etmaal niet constant, maar fluctueert onder invloed van dag en nacht, het zogenoemde assimilatieproces. Onderwaterplanten nemen met behulp van licht CO2 op en geven zuurstof af. Het CO2-gehalte vermindert naar mate de dag vordert. ’s Nachts is dit proces omgekeerd en nemen planten zuurstof op en geven CO2 af.

Micro-organismen, de grootste producenten van CO2, leveren dag en nacht CO2. Door deze factoren zal zich ’s nachts het CO2 ophopen en in de namiddag beduidend afnemen. Dit proces zal zich overigens alleen voordoen in goed functionerende waterpartijen, d.w.z. wanneer er sprake is van een groeiend bestand onderwaterplanten en voldoende activiteit van de micro-organismen. Met de pH-waarde kunnen we dit proces controleren. Als ’s morgens vroeg de pH-waarde relatief laag is (pH 7 – 8) en ’s avonds gemeten relatief hoog (pH 8 – 9) dan functioneert het vijvermilieu, zullen de planten goed groeien en zal het water helder zijn.

Een te hoge pH-waarde (pH 9 tot pH 10) hoeft geen probleem te zijn, maar is altijd het gevolg van een slecht functionerend vijvermilieu. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat de activiteit van de micro-organismen nihil is. Het kan ook zijn dat er een biogene ontkalking in het milieu plaatsvindt door bovenmatige algengroei. Bij biogene ontkalking is calciumcarbonaat niet oplosbaar in water en slaat het op de bladeren van de planten neer. Dit proces vindt meestal plaats in hard water met enorme plantengroei.

Maatregelen om op langere termijn de pH-waarde naar een gunstig niveau te brengen, moeten gebaseerd zijn op het activeren van de micro-organismen (bodemsubstraat en de bacteriële cultuur) en op het aanbrengen van vijverplanten die voor hun CO2-voorziening niet aangewezen zijn op het water. Planten die ook met de lucht in contact komen zoals drijfplanten, waterlelies en moerasplanten. Het gebruik van een turfgranulaat kan het verlagen van de pH-waarde bespoedigen.

Verzuring

De pH-waarde komt normaal gesproken niet onder de pH 7. Is de GH-waarde echter te laag dan is er onvoldoende calcium aanwezig om het overtollige CO2 te binden. Het milieu verzuurt en er treedt zuurstofgebrek op. De pH-waarde daalt in dit geval naar waarden beneden de pH 6.

Met een pH meter kan de pH-waarde heel precies worden bepaald. Net zo nauwkeurig en veel voordeliger is een eenvoudige pH test.